Việc đăng ký kiểu dáng công nghiệp (KDCN) tại Việt Nam không chỉ đơn thuần là nộp hồ sơ mà còn đòi hỏi sự chính xác về kỹ thuật và pháp lý. Dưới đây là những lưu ý quan trọng nhất để bạn tối ưu khả năng được cấp bằng:
1. Kiểm tra “Tính mới” (Quan trọng nhất)
Kiểu dáng của bạn phải chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào (triển lãm, bán hàng, internet) ở cả trong và ngoài nước trước ngày nộp đơn.
• Lưu ý: Nếu bạn lỡ công bố sản phẩm, bạn chỉ có 6 tháng “thời hạn ân hạn” để nộp đơn kể từ ngày công bố. Quá thời hạn này, kiểu dáng sẽ mất tính mới và bị từ chối bảo hộ.
2. Yêu cầu khắt khe về Bộ ảnh chụp/Bản vẽ
Đây là lỗi thường gặp nhất khiến đơn bị đình trệ. Bộ ảnh/bản vẽ phải:
• Đầy đủ các góc nhìn: Phải có ít nhất 7 hình gồm: Hình phối cảnh (3D), hình chiếu thẳng góc (trước, sau, trái, phải, trên, dưới).
• Đồng nhất: Tất cả các hình phải cùng một tỉ lệ, cùng một sản phẩm và không được lẫn các vật thể khác (như tay người cầm, phông nền rối rắm).
• Phông nền: Tốt nhất là phông đơn sắc (thường là màu trắng hoặc xám trung tính) để làm nổi bật sản phẩm.
3. Cách viết Bản mô tả
Bản mô tả không phải là bài viết quảng cáo. Bạn cần:
• Nêu rõ các đặc điểm tạo dáng cơ bản (hình khối, đường nét, màu sắc).
• Chỉ ra điểm khác biệt nhất so với các kiểu dáng tương tự đã biết.
• Phạm vi bảo hộ sẽ dựa trên những gì bạn mô tả và thể hiện trong hình ảnh, vì vậy hãy viết thật chính xác.
4. Thời hạn bảo hộ và Gia hạn
Bằng độc quyền KDCN không có giá trị vĩnh viễn:
• Thời hạn: 05 năm tính từ ngày nộp đơn hợp lệ.
• Gia hạn: Bạn được phép gia hạn tối đa 02 lần, mỗi lần 05 năm. Như vậy, tổng thời gian bảo hộ tối đa là 15 năm. Sau đó, kiểu dáng sẽ thuộc về cộng đồng.
5. Những đối tượng “Không được” bảo hộ
Cục Sở hữu trí tuệ sẽ từ chối nếu kiểu dáng của bạn thuộc các trường hợp:
• Hình dáng do đặc tính kỹ thuật bắt buộc phải có (ví dụ: hình tròn của bánh xe).
• Hình dáng các công trình xây dựng (nhà cửa, cầu cống).
• Các bộ phận không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm.
Một mẹo nhỏ: Trước khi nộp đơn chính thức, bạn nên thực hiện Tra cứu sơ bộ trên thư viện số của Cục Sở hữu trí tuệ để xem đã có ai đăng ký kiểu dáng tương tự hay chưa, tránh lãng phí thời gian và chi phí